كنگاج كرده‌اند باتمام رسانند « 1 » و لا يحيق المكر السّىّء الّا باهله « 2 » ، كشك « 3 » زمام اختيار بگذاشت و مثل حبلك على غاربك « 4 » بر شتر خواند و سه‌روزه راه « 5 » در يك روز طىّ كرد تا نزديك نماز شامى « 6 » باردو رسيد « 7 » و بىاجازت و دهشت و تردّد و حيرت درآمد و بدلى قوىّ بىاحتياط سخن آغاز كرد كه شما بساط نشاط گسترده‌ايد و بعيش و طرب كم غم جهان گرفته و « 8 » مخالفان در اماكن مكامن آسنان سنان تيز كرده و منتهز فرصتى گشته و كار را مستعدّ و متشبّر « 9 » شده ، و ان لم تلج بابها مسرعا * * اتاك عدوّك من بابها « 10 » اين معنى مشافهه تقرير كرد و بر مبادرت و دريافتن مصلحت ايشان را بسيجيدنى واجب مىداشت و تعجيلى مىنمود ، چون امثال اين انديشها در آيين و رسم مغول خاصّه در عهد دولت اروغ چنگز خان به هيچ عهدى معهود نبودست ازين حالت استبعاد تمام مىنمودند و بكرّات اعادت مىكردند « 11 » همانچ باوّل وهلت بادا رسانيده بود و از مضمون سيرت ايشان باز نموده بازمىگردانيد ، آن كلمات در سمع خان « 12 » جاى نمىگرفت و بدان التفات نمىرفت و كشك « 13 » همان « 14 » مبالغت مىنمود و اضطراب و قلق در

--> ( 1 ) ح افزوده : امّا از آيت ، ( 2 ) ح افزوده : غافل ، ( 3 ) كذا فى د ، ا ب ج : كسك ، ح : كشل ، ه ز : كسل ، ( 4 ) انظر مجمع الأمثال فى باب الحاء ( طبع مصر ج 1 ص 132 ) ، ( 5 ) ه : راه را ، ( 6 ) كذا فى آ ج د ح ، ب ه ز : شام ، ( 6 - 7 ) كذا فى ح ، باقى نسخ : باز رسيد ، ( 8 ) آ ب ج د ح اين واو را ندارند ، ( 9 ) كذا فى ج ه ز ، ح : مشمر ، آ ب : مستمر ، د : متمز ( كذا ) ، ( 10 ) من قصيدة لابن المعتزّ مطلعها الا من لعين و تسكابها * * تشكّى القذى و بكاها بها و منها فأن فرصة امكنت فى العدوّ * * فلا تبد فعلك الّا بها ( ديوان ابن المعتزّ نسخهء كتابخانهء پاريس Arabe 3087 ورق 2 ) ، ( 11 ) آ افزوده : و ، ( 12 ) ج : منكو قاآن ، ( 13 ) كذا فى د ، ح : كمشل ، آ ب ج ز : كسك ، ه : كسل ، ( 14 ) كذا فى ج د ح ، آ : به همان ، ه : يهمان قرار ، ز : به همان صفت ، ب بتصحيح جديد : همچنان ،